Giải pháp giúp hộ kinh doanh kê khai thuế đúng, an tâm tuân thủ, phát triển bền vững

Trong tiến trình chuyển đổi sang nền kinh tế số và xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, minh bạch, khu vực hộ kinh doanh Việt Nam đang bước vào một giai đoạn chuyển mình quan trọng. Từ những cửa hàng truyền thống tại các tuyến phố, chợ dân sinh đến các gian hàng trực tuyến trên nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội, mô hình kinh doanh đang thay đổi nhanh chóng, kéo theo những yêu cầu mới trong quản trị doanh thu, dòng tiền và thực hiện nghĩa vụ pháp lý.

Hội thảo được truyền hình trực tiếp và kết nối đến 34 điểm cầu Thuế tỉnh/thành phố và 350 Thuế cơ sở trên toàn quốc, với sự tham gia theo dõi của hàng trăm cán bộ thuế, hàng nghìn hộ kinh doanh trên gần 400 điểm cầu.

Hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng trở xuống không phải nộp thuế

Tại Hội thảo, làm rõ những nội dung chính của Nghị định 68 của Chính phủ và Thông tư 152 của Bộ Tài chính vừa mới ban hành về chính sách và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, bà Lê Thị Chinh lưu ý các hộ kinh doanh những điểm mới khi thực hiện các văn bản này. Về ngưỡng doanh thu không chịu thuế, theo đó, hộ kinh doanh không phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân khi có mức doanh thu từ 500 triệu đồng trở xuống.

Về phương pháp xác định số thuế giá trị gia tăng và thu nhập cá nhân. Đối với hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng thì thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân được xác định như sau:

Thuế giá trị gia tăng (GTGT): Được tính theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu. Cụ thể, thuế GTGT phải nộp sẽ bằng doanh thu nhân với tỉ lệ phần trăm về thuế GTGT. Thuế thu nhập cá nhân (TNCN): Hộ, cá nhân kinh doanh được xác định theo một trong hai phương pháp sau:

i) Phương pháp thuế suất nhân với doanh thu tính thuế: Áp dụng đối với hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 500 triệu đồng đến dưới 3 tỷ đồng nếu lựa chọn phương pháp này. Như vậy, thuế TNCN phải nộp sẽ bằng doanh thu tính thuế (tức là doanh thu trừ 500 triệu đồng – ngưỡng không chịu thuế) nhân với thuế suất thuế TNCN.

ii) Phương pháp thu nhập tính thuế nhân với thuế suất: Đây là phương pháp có những ưu ái, áp dụng cho tất cả các hộ kinh doanh có doanh thu năm trên 500 triệu đồng, trừ trường hợp nộp thuế theo phương pháp thuế suất nhân với doanh thu tính thuế. Thu nhập tính thuế sẽ bằng doanh thu trừ đi chi phí hợp lý, hợp lệ… Thuế TNCN phải nộp sẽ bằng thu nhập tính thuế nhân với thuế suất.

Đối với cá nhân cho thuê bất động sản sẽ có cách tính thuế riêng. Theo đó, thuế GTGT phải nộp sẽ bằng doanh thu nhân với 5% nếu trên ngưỡng. Và thuế TNCN phải nộp bằng doanh thu trừ 500 triệu đồng nhân với 5%.

Trường hợp có nhiều bất động sản cho thuê, được trừ 500 triệu đồng đối với một hoặc một số hợp đồng cho thuê do cá nhân tự lựa chọn và tổng mức được trừ cho tất cả các hợp đồng không quá 500 triệu đồng.

Bà Lê Thị Chinh khẳng định, cơ quan thuế luôn đồng hành cùng hộ kinh doanh trên tinh thần hỗ trợ, hướng dẫn và tạo mọi điều kiện thuận lợi và mọi vướng mắc phát sinh đều được tiếp nhận, giải đáp kịp thời nhằm giúp hộ kinh doanh yên tâm phát triển sản xuất kinh doanh.

Tháo gỡ vướng mắc thực tiến đối với hộ kinh doanh đa kênh

Theo Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (VTCA) Nguyễn Thị Cúc khẳng định: Việc chuyển đổi từ phương pháp thuế khoán sang phương pháp kê khai không hề làm tăng thuế. Chính sách thuế vẫn giữ nguyên. Nếu nộp thuế theo phương pháp doanh thu nhân với tỉ lệ thì tỉ lệ thuế vẫn như cũ, không có gì thay đổi. Nếu nộp thuế theo thu nhập tính thuế theo tỉ lệ thì cũng tương tự như doanh nghiệp hiện nay đang thực hiện, không cao hơn và không có thay đổi gì. Thậm chí, trong nhiều trường hợp còn thấp hơn, nhờ việc nâng mức doanh thu miễn thuế từ 100 triệu đồng lên 500 triệu đồng.

Bà Nguyễn Thị Cúc cho hay, hiện nay có những hộ kinh doanh theo mô hình rất phức tạp: Vừa có sạp chợ truyền thống, vừa cho thuê nhà, cho thuê xưởng, vừa bán hàng trên sàn thương mại điện tử. Trên các sàn thương mại điện tử cũng khác nhau: Có sàn có chức năng thanh toán và khấu trừ thuế, có sàn thì không. Ngoài ra còn có những người livestream bán hàng để hưởng hoa hồng, hoặc tự bán hàng trên mạng xã hội.

Nếu người bán livestream có đăng ký kinh doanh thì nộp thuế khoảng 7%. Nhưng nếu không đăng ký kinh doanh, thu nhập từ hoa hồng sẽ bị tính theo thuế thu nhập cá nhân từ 5% đến 35%, tùy mức thu nhập. Sự khác biệt này khiến nhiều người lo lắng và lúng túng.

Một vấn đề nữa theo bà Nguyễn Thị Cúc, hiện nay, theo quy định từ ngày 1/1 năm nay, hộ kinh doanh phải xuất hóa đơn. Tuy nhiên có những hộ chưa thực hiện được, dù vẫn bán hàng và đã có doanh thu. Họ thừa nhận sai sót nhưng chưa được hướng dẫn cụ thể “cầm tay chỉ việc”. Vì vậy họ đặt câu hỏi: Liệu có thể xuất một hóa đơn tổng theo ngày, theo tuần hoặc theo tháng cho toàn bộ hàng hóa đã bán trong thời gian qua hay không? Đây là vấn đề cần được giải đáp rõ.

Cơ quan thuế luôn ưu tiên hỗ trợ để bà con thực hiện đúng quy định và hạn chế tối đa những sai sót

Tại Hội thảo, ông Mai Xuân Thành, Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính) nhấn mạnh: Cơ quan thuế luôn ưu tiên hỗ trợ để bà con thực hiện đúng quy định và hạn chế tối đa những sai sót. Trong giai đoạn đầu tiên của phương thức kê khai đối với hộ kinh doanh, trọng tâm của cơ quan Thuế không phải là vấn đề kiểm tra, xử phạt mà là tập trung vào để hỗ trợ thực chất, để bà con có thể thực hiện đúng ngay từ kỳ kê khai đầu tiên. Từ ngày 10/3, cơ quan Thuế triển khai đợt cao điểm kéo dài 15 ngày nhằm hỗ trợ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đăng ký, kê khai và nộp thuế theo quy định mới tại Nghị định 68 và Thông tư 18/2026 nhằm giúp hộ kinh doanh hiểu đúng, thực hiện đúng và yên tâm duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh.

Cục trưởng Cục Thuế cam kết tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; đồng thời cung cấp miễn phí các tiện ích, dịch vụ thuế điện tử phục vụ hộ kinh doanh. Trong thời gian tới, hệ thống công nghệ sẽ tiếp tục được nâng cấp theo hướng thông minh, thân thiện và hỗ trợ tốt hơn cho các hộ. Ví dụ như đưa vào các ứng dụng gợi ý sẵn thông tin tờ khai; nhắc hạn kê khai; hỗ trợ trích nộp tiền từ tài khoản khi có sự đồng ý của người nộp thuế; cảnh báo sớm các sai sót để hộ có thể kịp thời điều chỉnh.